XX. mendeko Euskararen Corpus estatistikoa

Testuingurua

Irugarren esan-naia: eztago on-gaitzik erriaren eta gizartearen onak erabaki ta mugatu baino len.

Erriarekiko onaren ginoan dana ebatzi bearra liteke.

Beraz, erriaren ona bilatzen duena on da, erriaren onaren aurkaz dagoena, makurra da.

Erriaren ona neurri, erritarra ibili.

Beste biderik elegoke.

Onetara ulertu zuen Platon'ek goragoko esaera hura.

Arrezkero, erriaren on-gaitzak egiten du norbait on eta gaizto, aren ustean.

On-gaitzaren asmo oietara, ark artzen dituen neurri batzu, kristauon erakutsien aurkaz ba`daude, ezta arritzekoa.

Politeia ganoraz eta iasez darabil Platon'ek, elkar-izketa erabili oi zuen senaz eta antzez, ain zuzen: gai batek berez dakar bestea, gauzak dakarrenez, eta luze bezain zabal, gai asko azaltzen ditu.

Zuzenbidea zertan dagoen, erririk bikainena zein litekean, norberaren gogoaren azterketa nola daitekean, benetako iakintzalea nor datekean, erritarren arteko aldaketak zein legetara ta bideetara gertatzen diran eta abar.

Sail eta gai guziok, ordea, bata bestearekin uztartuta aurkezten dizkigu, elkar-izketaren gaia bailitzan.

Eman digun baino gai geiago ezin eman zezaiguken.

Esate baterako, Zuzenbidea zertan dagoen aztertzen ari dalarik, Erri zuzenaren egitamua zertan legokean ukitzen du, zearka ta iraizean ba'da ere.

Zuzena zertan dagoen adierazi nai lukela begitandu lekizuke: ori, ordea, sarrera besterik etzan, antza.

Erabateko Zuzentasun bakartua ta soildua zertan dagoen agerrerazteko darabilen eztabaidaren bidez bide, Erri zuzenaren egilea ta eragilea nor datekean agertzen du ezarian, ezarian.

Erritar bakoitza ta erri osoa bat egiten du Platon'ek, egibiderik eta agerbiderik erakusteke, ordea.

Gero, berriz, gizarte osoa astiro-astiro ibili dabilela balizkatzen du, zuzenbidetik edo okerbidetik aitzin-gibel, ezker-eskuin ibili ere.

Argiago esateko: zuk eta nik, onek, orrek eta ark erria liduriken gizon eskerga egiten omen dugu: gizon eskerga onen alde onak eta alde txarrak ezagungarriago ta nabarmenago gertatzen omen zaizkigu, aundiagoak baitira, izan ere.

Alde on eta alde txarrok elatz letra larriagoz idatziak dauden ezkero, irakur-errezagoak omen zaizkigu, begi lausoenak ere irakurteko errezak (Politeia, 368d).